بررسی عناصر برنامه درسی فزاینده و کاهنده اثرگذار بر فرسودگی تحصیلی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه کاشان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه کاشان

2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان

چکیده

هدف از اجرای این پژوهش، بررسی عناصر برنامه درسی فزاینده و کاهنده اثرگذار بر فرسودگی تحصیلی دانشجویان بود. این پژوهش کاربردی با روش پیمایشی انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه کاشان در سال تحصیلی97- 1396 بود و نمونه پژوهش با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شد. ابزار گرد‌آوری اطلاعات پرسشنامه استاندارد مسلش و دو پرسشنامه محقق‌ساخته عوامل کاهنده و عوامل فزاینده فرسودگی تحصیلی بود. برای پرسشنامه‌های مذکور از روایی محتوایی و سازه استفاده شد. پایایی پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ برای فرسودگی تحصیلی897/0، برای عوامل کاهنده فرسودگی تحصیلی 947/0 و برای عوامل فزاینده فرسودگی تحصیلی 953/0 به دست آمد. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها، از نرم‌افزارهای AMOS22و SPSS22  در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی استفاده شد. نتایج نشان داد که میزان فرسودگی تحصیلی دانشجویان دانشگاه کاشان پایین‌تر از حد متوسط است. همچنین نتایج نشان داد که از میان عوامل چهارگانه در کاهش فرسودگی تحصیلی، عامل روش تدریس و عامل ارزشیابی و از عوامل چهارگانه در افزایش فرسودگی تحصیلی، عامل هدف‌های آموزشی و عامل ارزشیابی به ترتیب بیشترین و کمترین نقش را در افزایش و کاهش فرسودگی تحصیلی دانشجویان به خود اختصاص داده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Elements of Increasing and Decreasing Curriculum Affecting Academic Burnout (Case Study: Students of University of Kashan)

نویسندگان [English]

  • Afsane Saberi 1
  • Zeynabsadat Athary 2
چکیده [English]

The purpose of the present study was to investigate the elements of increasing and decreasing curriculum affecting students' academic burnout. This applied research has been conducted by survey method. The statistical population of this study consisted all of undergraduate students of Kashan University in the academic year 2018- 2019. Questionnaire reliability was acquired 0.897 for academic burnout, 0.947 for decreasing factors of academic burnout and 0.953 for increasing factors of academic burnout through Cronbach alpha coefficient. AMOS22 and SPSS22 software programs were used in order to analyze the data at two descriptive and inferential statistics level. The results showed that the degree of the students’ academic burnout at Kashan University is lower than average level and the students are in suitable status. Furthermore, the results showed that from quadruple factors (goal, content, teaching method and evaluation) in decreasing academic burnout, the factors of teaching method and evaluation factor have respectively had the highest and lowest role in decreasing the students’ academic burnout and from quadruple factors in increasing academic burnout, the factors of educational goals and the factor of evaluation have respectively had the highest and lowest role in increasing the students’ academic burnout.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Academic Burnout
  • Emotional Exhaustion
  • Doubt and Cynicism
  • Inefficacy Curriculum
آهوخوش، پروانه؛ علی‌بیگی، امیرحسین (1397). عامل‌های تأثیرگذار بر فرسودگی تحصیلی دانشجویان کشاورزی و منابع طبیعی.فصلنامه پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، 40، 44-55.
ایوبی، مجید؛ پناهی شهری، محمود (1395). ارتباط سبک تدریس معلمان با فرسودگی تحصیلی، خودکارآمدی تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان ششم ابتدائی. فصلنامه مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی، 11، 121-136.
پورآتشی، مهتاب؛ زمانی، اصغر (1396). تأثیر عوامل آموزشی بر فرسودگی تحصیلی دانشجویان مهندسی کشاورزی، مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی، 49(1)، 159-163.
حیاتی، داوود؛ عگبهی، عبدالحسین؛ حسینی آهنگری، سیدعابدین؛ عزیزی ابرقویی، محسن (1391). بررسی رابطه ابعاد کیفیت تجارب یادگیری و احساس خودکارآمدی با فرسودگی تحصیلی دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی تهران. دوفصلنامه توسعه آموزش جندی‌شاپور، 3(4)، 18-29.
حسنی، محمد؛ احمدی، حسین (1384). ارزشیابی توصیفی الگویی نو در ارزشیابی تحصیلی. تهران: انتشارات مدرسه.
سامانی، سیامک؛ جوکار، بهرام؛ صحراگرد، نرگس (1386). تاب‌آوری، سلامت روانی و رضایتمندی از زندگی . مجله روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، ۱۳(۳)، ۲۹۰-۲۹۵.
عارفی، محبویه؛ محمدی، رضا؛ خرسندی یامچی، اکبر (1397). ارزیابی جو سازمانی دانشگاه، کیفیت تجارب یادگیری و فرسودگی تحصیلی دانشجویان (برگزیدگان نخبه آزمون‌های سراسری و المپیاد سازمان سنجش آموزش کشور). تدریس‌پژوهی، 6(1)، 1-23.
عظیمی کیوی، محمد؛ پیری، موسی؛ زوار، محمدتقی (1391). مدل تجربی فرسودگی تحصیلی، یادگیری خود‌نظم‌داده و انگیزش پیشرفت با عملکرد تحصیلی. خلاصه مقالات ششمین سمینار سراسری بهداشت روانی دانشجویان، گیلان.
قدم‌پور، عزت‌الله؛ فرهادی، علی‌نقی؛ بیرانوند، فاطمه (1395). تعیین رابطه بین فرسودگی تحصیلی با اشتیاق و عملکرد تحصیلی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی لرستان. پژوهش در آموزش علوم پزشکی، 8(2)، 60-68.
مرزوقی، رحمت‌اله؛ حیدری، معصومه؛ حیدری، الهام (1392). بررسی رابطه عدالت آموزشی با فرسودگی تحصیلی دانشجویان دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی. گام‌های توسعه در آموزش پزشکی، 10(3)، 210-216.
مهرمحمدی، محمود (1383). برنامه درسی: نظرگا‌ه‌ها، رویکردها و چشم‌اندازها. مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
نعامی، عبدالزهرا (1388). رابطه بین کیفیت تجارب یادگیری با فرسودگی تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه شهید چمران اهواز. فصلنامه مطالعات روان‌شناختی، 5(3)، 117-134.
David, A. P. (2010). Examining the relationship of personality and burnout in college students: the role of academic motivation. Educational Measurement and Evaluation Review, (2010): 1: 90- 104.
Lee, R. T., Ashforth, B. E. (1996). A meta-analytic examination of the correlates of the three dimensions of job burnout. J Appl Psychol, 8(2), 123-133. PMID: 8603909.
Mazerolle, S. M., Monsma, E., Dixon, C., & Mensch, J. (2012). An assessment of burnout in graduate assistant certified athletic trainers. Journal of Athletic Training, 47(3), 320-328.
Mostafavian, Z., Farajpour, A., Naseri Ashkezari, Sh., & Abbasi, Z. (2018). Academic Burnout and Some Related Factors in Medical Students. Journal of Ecophysiology & Occupational Health, 18(1-2), 1-5. DOI: 10.18311/jeoh/2018/20928, 1-5.
Moneta, G. B. (2010). Need for achievement, burnout, and intention to leave: Testing an occupational model in educational settings. Personality & Individual Differences, 50(2), 274-278. DOI: 10.1016/j.paid. 2010.10.002
Neuman, Y. (1990). Determinants and consequences of students, Burnout in universities. The Journal of Higher Education, 69(9), 44-99.
Pilkauskaite-Valickiene, R., Zukauskiene, R., & Raiziene, S. (2011). The role of attachment to school and open classroom climate for discussion on adolescents, school-related burnout.ProcediaSocial & Behavioral Sciences, 15, 637-641.
Qinyi, T., & Jiali, Y. (2012). An Analysis of the reasons on learning burnout of gunior high school students from the perspective of cultural capital Theory:A case study of mengzheTown in Xishuang banna, china. Procedia-Social & Behavioral Sciences, 46, 3727- 3731.
Ramist, L. (1981). College Student Attrition and Retention. The Board Report, No. 81-1. New York: The College Entrance Examination Board.
Rudman A, Gustavsson gp. (2012). Burnout during nursing education predicts lower occupational preparedness and future clinical performance: A longitudinal study. International Journal of Nursing Studies, 49, 988-1001.
Salmela-Aro, K., Kiuru, N., Leskinen, E., & Nurmi, J. E. (2009). School- Burnout Inventory (SBI). European Journal of Psychological Assessment, 25(1), 48–57.
Schaufeli, W. B., Martines, I., Margus Pinto, A., Salanova, M & Bakker, (2002). Burnout and engagement in university students: A cross-national study. Journal of Cross Cultural Studies, 33, 464- 481.
Shih, S.-S. (2015). The relationships among Taiwanese adolescents’ perceived classroom environment, academic coping, and burnout. School Psychology Quarterly, 30(2), 307–320. https://doi.org/10.1037/spq0000093