جغرافیای مطالعات برنامه درسی در ایران: قلمرو روش‌شناسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تهران

2 عضو هیئت علمی دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران

چکیده

هدف از اجرای پژوهش حاضر، بررسی و بازنمایی قلمرو روش‌شناسی در جغرافیای مطالعات برنامه درسی در ایران بود. روش پژوهش، توصیفی و از نوع کمی و از نظر هدف جزو پژوهش‌های کاربردی بوده و به روش تحلیل مستندات انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش، نشریه‌های تخصصی انجمن مطالعات برنامه درسی ایران بود که به‌منظور برآورد حجم نمونه از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده (121 مقاله) استفاده شد. ابزار گردآوری داده‌ها، سیاهه وارسی تحلیل محتوا «دامنه قلمرو روش‌شناسی در جغرافیای مطالعات برنامه درسی» و روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها براساس شاخص‌های تحلیل توصیفی و تفسیری انتخاب شد. نتایج نشان داد قلمرو روش‌شناسی در جغرافیای مطالعات برنامه درسی ایران، قلمرویی کوچک و محدود است. سهم کل مقاله‌های مرتبط با قلمرو روش‌شناسی از تعداد 31 روش (74/91 درصد) تنها 16روش (36/47 درصد) بود که از این بین بیشترین فراوانی با تعداد 24مقاله (83/19درصد) به پژوهش کاوش تحلیل محتوا و کمترین فراوانی با تعداد 1 مقاله (83/0) به پژوهش‌های پژوهش روایی، پژوهش تلفیقی، پژوهش نظریه‌ای و پژوهش هنجاری تعلق داشته است. در پایان با توجه به یافته‌های پژوهش، به‌منظور بهبود وضعیت و گسترش قلمرو روش‌شناسی در جغرافیای مطالعات برنامه درسی در ایران پیشنهادهایی ارائه شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geography of Curriculum Studies in Iran: Methodological Territory

نویسندگان [English]

  • Behrouz Rahimi 1
  • Marziyeh Dehghani 2
چکیده [English]

The purpose of the present study is to investigate and represent the methodology domain in the geography of curriculum studies in Iran. The research method is descriptive and quantitative and in terms of purpose is applied research and has been done by document analysis method. The statistical population of the study was specialized journals of Iranian Curriculum Studies Association which used simple random sampling method (121 articles) to estimate sample size. Data collection tools, content analysis checklist, "Domain of Methodology in Geography Curriculum Studies" and data analysis method were selected based on descriptive and interpretive analysis indices. The results showed that the methodology domain in the geography of the curriculum studies of Iran is a small and limited domain. Out of 31 articles (91.74%), only 16 (47.36%) of the total articles were in the field of methodology. Of these, 24 article (19.83%) had the highest frequency related to content analysis research and the least frequency with 1 article (0.83%) belonged to narrative research, combined research, theoretical research and normative research. Finally, according to the findings of the research, some suggestions were made to improve the status and extend the scope of methodology in the geography of curriculum studies in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geography Curriculum Studies
  • Curriculum
  • methodology
  • Curriculum Area in Iran
احمدی، پروین) 1389). بررسی میزان همپوشانی عناوین پایان امه‌های رشته برنامه درسی با مباحث مطرح در قلمرو این رشته (بر اساس نظریه بوشامپ) در دانشگاه‌های تهران. نامهآموزشعالی، 3(11)، 105-125.
امین‌خندقی، مقصود (1389). تحلیلی بر میزان اهمیت و به کارگیری دستاوردهای علمی حوزه برنامه درسی در نظام‌های آموزشی شرکت‌های صنعتی: فرصت‌ها و تهدیدها. فصلنامه مطالعات برنامه درسی ایران، 19، 139- 169.
رحمان‌پور، محمد؛ نصر اصفهانی، احمدرضا (1392). روش‌شناسی پژوهش‌های داخلی و خارجی مربوط به حوزه برنامه درسی در آموزش عالی. دوفصلنامه نظریه و عمل در برنامه درسی، 1(2)، 125- 148.
سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس؛ حجازی، الهه (1391). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: آگه.
شورت، ادموند سی. (1931). روش‌شناسی مطالعات برنامه درسی؛ ترجمه محمود مهرمحمدی و همکاران (1387). تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
فتحی واجارگاه، کوروش (1392). برنامه درسی به سوی هویت‌های جدید: شرحی بر نظریات معاصر برنامه درسی. تهران: آییژ.
کرمی، مرتضی؛ حجازی، زهرا؛ طباطبایی، سید محمدصادق (1394). گرایش‌های موضوعی غالب و غایب در کتاب‌های درسی دانشگاهی رشته مطالعات برنامه درسی در ایران و جهان. دوفصلنامه پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، 37، 25-53.
لطف‌آبادی، حسین (1385). خرد مینویی در روش‌شناسی علمی برای پژوهش‌های علوم تربیتی و روان‌شناسی در ایران. روش‌شناسی علوم انسانی، 12(49)، 45-82.
مهرمحمدی، محمود (1393). رابطه متقابل روش‌شناسی و قلمرو موضوعی. دانشنامه ایرانی برنامه درسی. http://www.daneshnamehicsa.ir/
یادگارزاده، غلامرضا؛ فاطمی، عادل (1397). ارزشیابی مقالات علمی علوم تربیتی به منظور شناسایی اشتباهات رایج آماری. فصلنامه آموزش و ارزشیابی، 41، 135- 154.
Aldrich, C. (2005). Learning by doing: The essential guide to simulations, computer games, and pedagogy e-learning and other educational experiences. San Francisco, CA: John Wiley.
Beauchamp, G. A. (1982). Curriculum theory: Meaning, development, and use. Theory into Practice, 21(1), 23-27
Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
Brunner, M. D. (2002). Use of curriculum domains and subsystems by elementary principals and teachers in instructional decision-making. Doctoral Dissertation, University of Florida.
Connelly & Lantz (1991). Introduction: definitions of Curriculum. In Arieh Lewy (ED).The international Encyclopedia of Curriculum. pp. 15 - 18.
Short, E. C. (1991). Short, Edmund C.," Setting Priorities in Curriculum Research. Journal of Curriculum & Supervision, 6, 358-365.
Johnson, M. (1970-1971). Appropriate research directions in curriculum and instruction. Curriculum Theory Network, 6, 24-37.
Kimpston, R., & Rogers, K. (1986). A framework for curriculum research. Curriculum Inquiry, 16(4), 463-474.
McNeil, John D. (2006). Contemporary Curriculum in Thought and Action. Sixth Edition. Wiley Jossey – Bass Education, John Wiley & Sons, Inc. United States of America.
Posner, G. (1989). Making sense of diversity: The current state of curriculum research. Journal of Curriculum & Supervision, 4(4), 340-361.
Scott, D., & Morrison, M. (2006). Key ideas in educational research.London; continuum.
Tight, M (2012). Discipline and theory in higher education research. Research Papers in Education, iFirst Article: 1-18.
Travers, M (2009). New methods, old problems: a skeptical view of innovation in qualitative research, Qualitative Research, 9(2): 161-179.
Taylor, C. & Coffey, A. (2009). Editorial-Special issue: qualitative research and methodological innovation. Qualitative Research, 9(5), 523-526.
Walker, D. (2003). Fundamentals of curriculum: Passion and professionalism. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
Zais, R. S. (1976). Curriculum: Principles and foundations. Ty Crowell Company