ارزیابی وضعیت رفتار شهروندی سازمانی اعضای هیأت علمی دانشگاه تبریز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی دانشگاه شهید بهشتی

2 استادیار مدیریت آموزشی دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

: این تحقیق با هدف بررسی وضعیت رفتارهای شهروندی سازمانی اعضای هیأت علمی دانشگاه تبریز انجام شده است. جامعة تحقیق شامل کلیه اعضای هیأت علمی دانشگاه تبریز است؛ بدین منظور 227 نفر از اعضای هیأت علمی دانشگاه مذکور به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای نسبی انتخاب شدند. تحقیق حاضر از حیث نحوة گردآوری داده‌ها از نوع تحقیقات توصیفی است و داده‌های پژوهش به واسطة مقیاس «رفتارهای شهروندی سازمانی پودساکف» گردآوری گردید. برای سنجش اعتبار محتوایی پرسشنامه، از نظرات متخصصان و اساتید دانشگاهی استفاده شد و پایایی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 777/0 برآورد گردید. نتایج تجزیه و تحلیل داده‏های پژوهش، با بهره‌گیری از فنون آمار توصیفی و استنباطی، حاکی از آن است که اعضای هیأت علمی در برخورداری از ویژگی‌های رفتارهای شهروندی سازمانی در وضعیت مطلوبی قرار دارند. همچنین در مقایسة وضعیت رفتار شهروندی اعضای هیأت علمی براساس جنسیت، رتبة علمی و رشته، تفاوت معناداری میان گروه‌های مختلف مشاهده نشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of Organizational Citizenship Behavior Status between Tabriz University Faculty Members

نویسندگان [English]

  • Saeid Soleymani 1
  • Amin Bagheri 1
  • Mahmud Abolghasemi 2
چکیده [English]

The purpose of this study is to examine the perceptions of faculty members of Tabriz University regarding their organizational citizenship behaviors. To this end, 227 faculty members of mentioned university were chosen by proportional stratified random sampling method. In terms of data collection, this study is classified in the category of descriptive researches and required data were gathered via “Podsakoff’s organizational citizenship behaviors scale”. The scale was submitted to experts in the field to elicit their views and criticisms. They were asked to assess this scale in terms of the Iranian higher education system, its culture and values. In light of their views and suggestions, the scale was amended. The Cronbach alpha value of scale was 0.777. Results of data analysis, by taking advantage of descriptive and inferential statistics, showed that faculty members’ perceptions regarding organizational citizenship behaviors is in a desirable condition. Also, there is no significant difference between citizenship behavior of faculty members according to gender, academic rank and discipline

کلیدواژه‌ها [English]

  • Higher Education
  • Organizational citizenship behavior
  • faculty members

آذر، عادل و مؤمنی، منصور (1387). آمار و کاربرد آن در مدیریت. تهران: انتشارات سمت.

توکلی، زینب‌اله؛ عابدی، محمدرضا و صالح‌نیا، منیره (1388). بررسی تأثیر آموزش رفتار شهروندی سازمانی بر افزایش تعهد سازمانی. چشم‌انداز مدیریت، 33: 105-124.

خدابخش، هاشم و خدابخش، مجید (1387). سنجش رفتار شهروندی سازمانی اساتید دانشگاه تهران. مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی مدیریت رفتار شهروندی سازمانی.

سبحانی­نژاد، مهدی؛ یوزباشی، علیرضا و شاطری، کریم (1389). رفتار شهروندی سازمانی. تهران: نشر یسطرون.

فرهنگی، علی‌اکبر؛ فتاحی، مهدی و واثق، بهاره (1385). معنویت در محیط کار و نقش آن در بهبود رفتار شهروندی سازمانی. فرهنگ مدیریت،  4(13): 5- 36.

گل‌پرور، محسن و رفیع‌زاده، پروین‌دخت (1388). الگوی ارتقای رفتارهای شهروندی سازمانی از طریق نگرش‌های شغلی. رشد حرفه‌ای، حمایت رهبری و توانمندسازی، فصلنامه بصیرت، 16(44): 27-45.

هویدا، رضا و نادری، ناهید (1388). بررسی سطح رفتار شهروندی سازمانی کارکنان. پژوهش‌نامه مدیریت اجرایی، 9 (1): 104- 118.

 

Appelbaum, S. et al (2004) Organizational citizenship behavior: a case study of culture, leadership and trust, Management Decision, 42 (1): 13-40.

Bogler, R. & somech, A. (2004). Influence of teacher empowerment on teachers’ organizational commitment, professional commitment and organizational citizenship behavior in schools, Journal of teaching and teacher Education, 20: 277-289.

DiPaola, M. F. & Nevas, P. (2009) Organizational citizenship behaviors in American and Portuguese public schools, Journal of Educational Administration, 47 (4): 490-507.

Hall, A. T. & Zinko, R. P. & Alexia A. F. & Gerald R. (2009). Organizational citizenship behavior and reputation: mediators in the relationships between accountability and Job performance and satisfaction, Journal of Leadership & Organizational Studies, 15 (4): 381-392.

Koopmann, R. (2002). The relationship between perceived organizational justice and organizational citizenship behavior: a literaturereview, available at: http://www.uwstout .edu/rs/uwsisr/table.html

Mahdiuon, R.; Ghahramani, M. & Rezaii Sharif, A. (2010) Explanation of organizational citizenship behavior with personality, Procedia Social and Behavioral Sciences, 5: 178-184.

Oplatka, I. (2009) Organizational citizenship behavior in teaching: the consequences for teachers, pupils, and the school, International Journal of Educational Management, 23 (5): 375-389.

Podsakoff, P. M.; Mackenzie, S. B.; Pain, J. B. & Bachrach, D. G. (2000) Organizational citizenship behaviors: a critical review of the theoretical and empirical literature and suggestions for future research, Journal of Management, 26 (3): 513-563.

Vigoda, E. (2007) Redrawing the boundaries of OCB? An empirical examination of compulsory extra-role behavior in the workplace, Journal of Business and Psychology, 21 (3): 377-405.

Yilmaz, K. & Tasdan, M. (2009) Organizational citizenship and organizational justice in Turkish primary schools, Journal of Educational Administration, 47 (1): 108-126.