اعتبارسنجی آموزش عالی در هزاره سوم با محوریت برنامه درسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه پیام نور خوی

2 دانشیار دانشگاه اصفهان

چکیده

مقاله حاضر، ابتدا، ضمن مروری کوتاه بر رویکردهای اتخاذ شده در رابطه با ارزیابی کیفیت در آموزش عالی، چالش‌های گریبان‌گیر نظام‌های اعتبارسنجی و تضمین کیفیت را مورد بررسی قرار داده و سپس با استفاده از رویکردی تحلیلی سعی بر این دارد تا الگوی مناسب و کارآمدتری را با رویکردی سیستماتیک و با محوریت برنامه درسی، که بتواند پاسخگوی چالش‌های ارزیابی آموزش عالی در هزاره سوم باشد را؛ ارائه نماید. چرا که برنامه درسی به عنوان قلب مراکز دانشگاهی و  مهم‌ترین عنصر نظام آموزش عالی محسوب شده و در عین حال نقش تعیین‌کننده و غیرقابل انکار در تحقق اهداف و رسالت‌های آموزش عالی از نظر کمی و کیفی ایفا می‌کند. تمرکز بر برنامه درسی در ارزیابی و اعتبارسنجی، سبب شناخت و تجزیه و تحلیل هرچه بیشتر و بهتر اثر عوامل مختلف (درون و برون سازمانی) بر کیفیت آن و در نتیجه کیفیت دانشگاه می‌شود. در نتیجه، محوریت یافتن برنامه درسی در الگوی اعتبارسنجی تا حد زیادی می‌تواند چالش‌های حاصل از الگوی اعتبارسنجی فعلی را برطرف نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Curriculum Focused Accreditation of the Higher Education in the Third Millennium

نویسندگان [English]

  • Mir Ghaseam Hoseini 1
  • Ahmad Reza Nasr 2
چکیده [English]

This paper, in the first place, tries by a brief review of the approaches about quality Assurance, investigate the challenges that higher education and systems of the quality Assurance are facing. Secondly using analytic policies, it tries to offer a more suitable and effective model based on systematic (input, process, product, output, result) and curriculum focused policy which has got the capacity to deal with the challenges of the higher education evaluation in the third millennium. Curriculum is considered to be the heart of the universities and the most important element in higher education which in turn, has a determining and undeniable role in the fulfillment of the aims of the higher education both qualitatively and quantitatively. Focusing on curriculum in evaluation and accreditation leads to a more and better recognition and analysis of the impact of different issues (inside and outside organization) on its quality and hence on the quality of the university. Therefore, curriculum focused accreditation model can, to a great extent, deal with the present challenges resulted from present accreditation model. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Higher Education
  • Quality
  • Accreditation
  • Evaluation
  • Curriculum

بازرگان، عباس (1377). آغازی بر ارزیابی کیفیت در آموزش عالی ایران: چالش‌ها و چشم‌اندازها. مترجم: داوود حاتمی، فصلنامه پ‍ژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، شماره 1و2، سال ششم، 139- 125.

بازرگان، عباس (1383). ارزشیابی آموزشی، مفاهیم، الگوها و فرایند عملیاتی. تهران: انتشارات سمت.

بازرگان، عباس (1383). اعتبارسنجی در آموزش عالی. مندرج در: دایره‌المعارف آموزش عالی، تهران: بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی، 166-163.

بازرگان، عباس؛ فتح آبادی، جلیل و عین‌الهی، بهرام (1379). رویکرد مناسب ارزیابی درونی برای ارتقای مستمر کیفیت گروه‌های آموزشی در دانشگاه‌های علوم پزشکی. مجله روان‌شناسی و علوم تربیتی، شماره 2، 26-1.

بهرامی، آرش؛ یادگارزاده، غلامرضا و پرند، کوروش (1386). تعیین خط مشی‌ها و عوامل اثرگذار در ارزشیابی درونی گروه‌های آموزشی: رویکردی بر اساس پویایی سیستم. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، شماره 44، 84-49.

پورتلی، جان. پی (1383). تعریف برنامه درسی. ترجمه غلامرضا خوئی‌نژاد. مندرج در: برنامه درسی، نظرگاه ها، رویکردها و چشم‌اندازها. پدیدآورنده: محمود مهرمحمدی، تهران: انتشارات آستان قدس رضوی، 39-19.

سرمد، زهره و وزیری، مژده (1378). نظام برنامه‌ریزی درسی در آموزش عالی ایران: ویژگی‌ها و جهت گیری‌ها. پایان نامه دکتری دانشگاه تربیت مدرس.

سلمان زاده، حسین و ملکی، مهناز (1380). راهی بسوی بهبود کیفیت: آیا ارزشیابی‌های انجام گرفته منجر به بهبود کیفیت شده است؟. نخستین سمینار کشوری ارزیابی و اعتبار بخشی در آموزش، اهواز.

 فتحی و اجارگاه، کورش و شفیعی، ناهید (1386). ارزشیابی کیفیت برنامه درسی دانشگاهی (آموزش بزرگسالان). فصلنامه مطالعات برنامه درسی، سال دوم، شماره 5، 27-1.

فراستخواه، مقصود؛ بازرگان، عباس و قاضی طباطبائی، محمود (1386). تحلیل مقایسه‌ای نظام‌های تضمین کیفیت آموزش عالی در جهان: وجوه اشتراک و افتراق در تجربه‌های جهانی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، شماره 44، 19-1.

قورچیان، نادرعلی (1383). اعتبارسنجی آموزش عالی در هزاره سوم. مندرج در: دایره‌المعارف آموزش عالی، قورچیان، نادر­علی، تهران: بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی، 163-159.

محمدنژاد عالی زمینی، یوسف (1384). گزارش ملی آموزش عالی در ایران در سال1382. مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی.

مهرعلی‌زاده، یدالله (1383). جهانی شدن و آموزش عالی. مندرج در: دایره المعارف آموزش عالی، قورچیان، نادر­علی. تهران: بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی، 359-353.

نورزاده، رضا؛ محمودی، رضا؛ نوه ابراهیم، عبدالرحیم. و فتحی واجارگاه، کورش (1385). طراحی و اعتبار­یابی الگوی برنامه­ریزی درسی آموزش عالی برای دانشگاه­های ایران. پایان نامه دکتری دانشگاه تربیت معلم تهران.

یارمحمدیان، محمد حسین (1383). کیفیت در آموزش عالی. مندرج در: دایره المعارف آموزش عالی، قورچیان، نادر­علی. تهران: بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی، 719-710.

 

Al-Bulushi, K. (2003). Accreditation in an international context: Prospects for implementation in the Omani higher education system.University of Pittsburgh. ProQuest Information and learning Company. 148.

Barker, S. and Smith G. (1998). Integrating accreditation in to strategic planning. Journal of Research and Practice. 22, 2-6.

Bloland, H. (2001). Creating the council for higher education accreditation. American Council on Higher Education, Phoenix: Oryx Press.

Burke, J. C. (2005). Achieving accountability in higher education: Balancing public, academic and market demands.San Francisco: Jossey- Bass.

Chiara, O. (2006). Assessing quality in European higher education. Physica-verlg: Springer Co.

Davenport, C. (2001). How frequently should accreditation standards change? San Francisco: Jossey- Bass.

Delevan Steele, E. (1999). Program evaluation in higher education: A case study.Vol, 126.    UMI Company.

Hendel, D. and Lewis, D. R. (2005). Quality assurance of higher education in Transition Countries: Accreditation-Accountability and assessment. Tertiary Education and management. 11, 239-258.

Koslowski, F. A. (2005). A qualitative investigation of the perceived efficacy of quality and assessment at an institution of higher education.TempleUniversity. ProQuest Information and learning Company.Vol, 168.

Leef, G. & Burris. R. (2002). Can college accreditation live up to its promise?American Council of Trustees and Alumni Report. Washington D. C.

Lunenburg, F. C. & Ornstein, A. C. (2004). Educational administration: Concepts and Practices.Wadsworth Publishing Company.

Meade, B. A., M. A. (2007). Assessment and the basic communication course: A content analysis of assessment instruments.University of Arkansas.

Mizikaci, F. (2006). A systems approach to program evaluation model for quality in education. Quality Assurance in Education. 14, 37-53.

Ng, P. T. (2008). The phases and paradoxes of educational quality assurance: The case of the Singapore system, Quality Assurance in Education. 16, 112-125.

Sanders, V. (2007). Does the accreditation process affect program quality? A qualitative study of the higher education accountability system on learning. ProQuest Information and     learning Company. 253.

Saunders, Sh. T. (2007). Perceptions of quality in cross – border higher education at Sojourner – Douglass Bahamas campus. MorganState University.vol 221.

Sebekova, H. (2007). Accreditation and evaluation in the European higher education, Dordrecht, Netherlands: Springer co.

Stuffle beam, D. L & Shinfield, A. J.(1985). Systematic evaluation. Boston: Kluwer Nijhoff.

Wergin, J. (2005). Taking responsibility for student learning: The role of accreditation. Change. 37(1), 30-41.