مقایسة تطبیقی باورهای معرفت‌شناختی، باورهای ضدروشنفکری و گرایش به تفکر انتقادی در دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه یزد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه یزد

2 کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی دانشگاه یزد

چکیده

هدف پژوهش حاضر، مقایسةی تطبیقی باورهای معرفت‌شناختی، باورهای ضدروشنفکری و گرایش به تفکر انتقادی در دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه یزد در سال تحصیلی 93-1392 است. از جامعه‌ای به حجم 2180 نفر در سه دانشکده، 360 نفر به روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند و به پرسشنامة باورهای معرفت‌شناختی شومر، مقیاس باورهای ضدروشنفکری دانشجو ایگنبرگر و سیلندر و پرسشنامة تفکر انتقادی ریکتس پاسخ دادند. داده‌ها با آزمون t تک نمونه‌ای و تحلیل واریانس دو راهه تحلیل شد. براساس نتایج آزمون t ، میانگین دانشجویان در باورهای معرفت‌شناختی و باورهای ضدروشنفکری کمتر و در گرایش به تفکر انتقادی بیشتر از میانگین مفروض بوده است؛ پس آموزش عالی توانسته است در دانشجویان، نظام معرفت‌شناختی سطح بالا، گرایش مثبت به روشنفکری و گرایش به تفکر انتقادی را ایجاد کند. نتایج تحلیل واریانس دو راهه، حاکی از تفاوت معنادار در ابعادی از باورهای معرفت‌شناختی (ساده دانستن دانش، منبع دانش، ذاتی دانستن توانایی یادگیری، سریع دانستن فرایند یادگیری) و تفکر انتقادی (بلوغ فکری) به لحاظ جنسیت و دانشکده بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Comparative Analysis of Epistemological Beliefs, Anti-Intellectual Beliefs and Disposition towards Critical Thinking in M.A. Students of Yazd University

نویسندگان [English]

  • Ahmad Zandavanian 1
  • Afrooz Khoshkhahad 2
  • Kazem Barzegar Bafrooie 1
چکیده [English]

The present study was conducted to compare epistemological beliefs, anti-intellectual beliefs and critical thinking disposition in M.A. students of Yazd University (2013-14 academic year). The population of present study is  consist of 2180 M.A. students of Yazd University out of whom 360 students were randomly category selected as a sample from three faculties, Humanities, Science and Engineering. To measure the variables of the study, three questionnaires were used: Schumer’s epistemological beliefs questionnaire, Eigenberger and Sealander’s student anti-intellectualism scale and Ricketts’ critical thinking disposition inventory. The data were also analyzed by using one sample t-test and two-way Anova. Based On one sample t-test results, mean of students was less than presumed average in variables of epistemological beliefs and anti-intellectual beliefs and it was more than presumed average in critical thinking, so it can be said that the higher education system could produce a high level of epistemological beliefs, intellectual beliefs and critical thinking disposition in students. Results of two-way Anova also showed differences in dimensions of epistemological beliefs (simple assuming the knowledge, definite assuming the knowledge, source of knowledge, innate assuming of learning ability and quick assuming the learning process) and critical thinking disposition (maturity) in terms of gender and the faculty .

کلیدواژه‌ها [English]

  • Epistemological Beliefs
  • Anti-intellectual Beliefs
  • Critical Thinking Disposition
  • Post-graduate Studies
  • Yazd University

- ایران کنفرانس (1391). تحصیل بیش از 4 میلیون دانشجو در کشور. قابل دسترس در سایت: http://www.iranconferences.ir

- پورطاهری، فروغ (1392). بررسی رابطه­ی فراحافظه و رویکردهای یادگیری با عملکرد تحصیلی در دانشجویان کارشناسی دانشگاه یزد. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه یزد.

- حسینی، رسول و بازرگان، عباس (1388). فرآیند هدف­گذاری در علوم میان­رشته­ای و نقش هدف­ها در ارزیابی کیفیت نظام دانشگاهی. فصلنامه مطالعات میان­رشته­ای در علوم انسانی، 1 (4): 123- 145.

- خالقی ‌نژاد، سید­علی؛ بشارت، محمدعلی و زمانپور، عنایت­اله (1390). ساختار عاملی مقیاس باورهای معرفت­شناختی شومر. فصلنامه­ اندازه­گیری تربیتی، 2 (5): 1- 26.

- خورسندی طاسکوه، علی (1387). نظام ارتباطی آموزش در ایران، آموزش متوسطه و آموزش عالی با تأملی بر علوم انسانی. تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

- راستجو، سعیده (1390). رابطه رویکردهای یادگیری، گرایش به تفکر انتقادی و عملکرد تحصیلی در دانشجویان کارشناسی ارشد دانشکده­های علوم انسانی، زبان و ادبیات و فنی و مهندسی دانشگاه یزد. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه یزد.

- سلیمان­نژاد، اکبر و آیرملوی، بهروز (1391). رابطه­ باورهای معرفت­شناختی و گرایش به تفکر انتقادی در دانش­آموزان دوره­ متوسطه­ شهر ماکو. تفکر و کودک، 3 (2): 1- 29.

- شجاع­الدینی، افسانه (1392). رابطه بین باورهای معرفت­شناختی و خودکارآمدی تحصیلی با پیشرفت ریاضی دانشجویان دختر علوم پایه دانشگاه یزد. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه یزد.

- شعبانی ­ورکی، بختیار و حسین قلی­زاده، رضوان (1386). تحول باورهای معرفت­شناختی دانشجویان. مجله­ دانشور رفتار، 14 (24): 23- 38.

- معنوی­پور، داود (1391). مقایسه­ باورهای معرفت­شناسی دانشجویان بر اساس جنسیت، رشته و مقطع تحصیلی. شناخت اجتماعی، 1 (1): 59- 65.

- یوسفی سعید­آبادی، رضا؛ یزدان‌پناه نوذری، علی و قاسمی، عباس (1388). بررسی تفکر انتقادی اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مازندران در سال تحصیلی 87-1386. فصلنامه­ تحقیقات مدیریت آموزشی، 1: 89- 112.

- Aypay, A. (2010). Teacher education student’s epistemological beliefs and their conceptions about teaching and learning. Procedia Social and Behavioral Sciences. 2: 2599-2604.

- Balough, R. S. & Girvan, R. B. (2010). Examining the Existence and Extend of Anti-intellectual Attitudes and Behaviors among University Students. Sociological Viewpoints, Spring: 5-18.

- Begbie, F. (2007). Critical thinking disposition- counts and matters in post- registration SCPH nurse education, The Higher Health Education Sciences Academy and Practice and prior academic achievement. Accounting Education an International Journal, 13 (4): 409-430.

- Can, B. & Arabacioglu, S. (2009). The observation of the teacher candidates’ epistemological beliefs according to some variable. Procedia Social and Behavioral Sciences, 4: 2799-2803.

- Cavus, N. & Uzunboylu, H. (2009). Improving critical thinking skills in mobile learning. Social and Behavioral Sciences, 1: 434-438.

- Eigenberger, M. E. & Sealander, K. A. (2001). A scale for measuring students’ anti-intellectualism. Psychology Reports, 89: 378-402.

- Elias, R. (2008). Anti-intellectual Attitudes and Academic Self-Efficacy among Business Students. Journal of Education for Business. November/December: 110-118.

- Emir, S. (2009). Education faculty students’ critical thinking disposition according to academic achievement. World Conference on educational science, Turkey, 2466-2469.

- Hakan, K. & Munire, E. (2012). Profiling individual differences in undergraduates’ epistemological beliefs: gender, domain and grade differences. Procedia Social and Behavioral Sciences, 31: 738-744.

- Kezer, F. & Turker, B. (2012). Comparison of the Critical Thinking of Preservice Teachers. Social and Behavioral Sciences, 46: 1279-1283.

- Ordonez, X. G.; Ponsoda, V.; Abad, F. J. & Romero, S. J. (2009). Measurement of Epistemological beliefs: Psychometric properties of the EQEBI Test Scores. Educational and Psychological Measurement, 69: 287-302.

- Rudd, R.; Baker, M. & Hoover, T. (2000). Undergraduate agricultural student learning styles and critical thinking abilities: is there a relationships? Journal of Agricultural Education, 41 (3): 2-12.

- Schommer, M. (1990). Effects of beliefs about the nature of knowledge on comprehension. Journal of Educational Psychology, 82: 498-504.

- Serin, O.; Serin, N. B.; Saracaloglo, A. S. & Ceylan, A. (2010). The examination of critical thinking styles of university student. Procedia Social and Behavioral Science, 9: 864-868.

- Tanriverdi, B. (2012). Pre-service teachers’ epistemological beliefs and approaches to learning. Procedia Social and Behavioral Sciences, 46: 2635-2642.

- Turan, H.; Kolayis, H. & Ulusoy, Y. O. (2012). Comparison of the faculty of education students’ critical thinking disposition. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 46: 2020-202

- Tutty, J. & White, B. (2005). Epistemological beliefs and learners in a table classroom.From www.ascilite.org/conferences/brisbane05/blogs, 2013/11/8,679-683.