بررسی پژوهش‌های مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات و برنامه درسی از منظر روش‌شناسی پژوهشی و قلمرو موضوعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی درسی دانشگاه بوعلی سینا همدان

چکیده

هدف این پژوهش بررسی پایان‌نامه‌های مرتبط با فاوا از منظر روش‌شناسی پژوهشی و قلمرو موضوعی در علوم تربیتی بود. ابتدا 79 پایان‌نامه‌ کارشناسی ارشد علوم تربیتی مربوط به سال 1380 تا 1392 از دانشگاه‌های دولتی شناسایی و با استفاده از روش تحلیل محتوا، چکیده و روش‌شناسی آنها تحلیل و از داده‌ها برای تعیین وضع موجود قلمرو موضوعی و روش‌شناسی استفاده شد. جامعه دوم 73 نفر از افراد خبره بودند که به روش نمونه‌گیری ملاک‌محور، انتخاب شدند و به پرسشنامه محقق‌ساخته پاسخ دادند. یافته‌ها نشان داد 8/79 درصد پژوهش‌ها با روش‌شناسی کمی، 1/10 درصد با روش‌شناسی کیفی و 1/10 درصد با روش‌شناسی ترکیبی انجام شده است. از لحاظ دامنه موضوعی مرتبط با فاوا 92/32 درصد به مبانی برنامه درسی، 38/30 درصد به عناصر برنامه درسی، 18/15 درصد به مهارت‌های یادگیری، 66/12 درصد به دوره‌های تحصیلی،07/5 درصد به ابزارهای یادگیری، 53/2 درصد به اشکال تلفیق و 26/1 درصد به پیامدهای فاوا پرداخته‌اند. از نظر خبرگان عناصر برنامه درسی با میانگین رتبه‌ای (12/6)، پیامدهای فاوا (94/5)، ابزارهای یادگیری (67/5)، اشکال تلفیق (10/5)، مهارت‌های یادگیری (92/4)، مبانی برنامه درسی و آموزش (74/4) و دوره‌های تحصیلی (32/4) در اولویت‌های بعدی قرار دارند. از لحاظ موضوعی برخی از موضوعات با اولویت بالا، کمتر و موضوعات با اولویت کم، بیشتر مد نظر بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An evaluation of ICT and curriculum related researches from research methodology and subject domain perspectives.

نویسندگان [English]

  • Farhad Seraji 1
  • Sohaila Saifoory 2
چکیده [English]

The main propose of this research was to investigate on thesis related to ICT and education from research methodology and discipline domain. Data was gathered from thesis in public universities and expertise people. 79 thesis related to ICT was identified and analyzed, then Using criteria based sampling 73 expertise selected and answered to researcher made questionnaire. Findings showed: 79/8 researches used quantitative methodology, 10/1 qualitative and 10/1 mixed method. From discipline domain 32/92 related to curriculum foundation and ICT, 30/38 to curriculum elements, 15/18 to learning skills, 12/66 to academic grade, 5/07 to learning tools, 2/53 to forms of integration and 1/26 to ICT effects. From expertise viewpoints curriculum elements with rate main(6/12), ICT consequences (5/94), learning tools(5/67), integration types(5/10), learning skills(4/92), curriculum and instruction foundation(4/74) and courses are in the next priorities. In addition the comparison of expertise wive points with current situation showed that some priority research issues has received less attention and some non-priority issues received more attention.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ICT
  • research methodology
  • subject domain
  • current situation
  • favorable situation

بازرگان، عباس و موسوی، امین (1388). پژوهش­های یادگیری الکترونیکی در ایران: چالش­ها و چشم­اندازها. مجموعه مقالات چهارمین همایش ملی و اولین همایش بین‌المللی یادگیری الکترونیکی دانشگاه علم و صنعت.

کیانی، مریم و صادق‌زاده قمصری، علیرضا (1390). تبیین رویکردهای غالب روش‌شناختی پژوهش‌های فلسفه تعلیم ­و تربیت در ایران و توصیف روش­شناختی رساله­های دکتری. پژوهشنامه مبانی تعلیم و تربیت، 1 (2)، 112- 132.

رحمان‏‌پور، محمد و نصر اصفهانی، احمدرضا (1392). روش‌شناسی پژوهش‏­های داخلی و خارجی مربوط به حوزه برنامه درسی در آموزش عالی. دو فصلنامه نظریه و عمل در برنامه درسی،  1 (2)، 125-148.‎

سراجی، فرهاد و عطاران، محمد (1389). روش­شناسی پژوهش­های مربوط به یادگیری الکترونیکی: مقایسه پژوهش­های ایرانی و خارجی. فصلنامه نوآوری­های آموزشی، 37، 51 – 78.

سراجی، فرهاد و آرمند، محمد (1389). بررسی وضعیت پژوهش­های انجام شده در حوزه برنامه­ریزی درسی در ایران: شناسایی فاصله بین وضع موجود و مطلوب. فصلنامه مطالعات برنامه درسی، 16، 29 – 52.

سلسبیلی، نادر و حسینی، سید محمدحسین (1384). بررسی نقادانه روش­شناسی پژوهش در حوزه برنامه درسی در ایران، در قلمرو برنامه درسی در ایران. تهران: سمت.

قربانی، فرشاد و منتظر، غلامعلی (1389). موضوع‌کاوی پژوهش­های یادگیری الکترونیکی در دهه 2001 تا 2010 میلادی. پنجمین کنفرانس ملی و دومین کنفرانس بین‌المللی سالانه آموزش الکترونیکی، تهران: دانشگاه صنعتی امیرکبیر.

مهرمحمدی، محمود (1387). روش‌شناسی مطالعات برنامه درسی؛ ترجمه محمود مهرمحمدی و همکاران. تهران: سمت.

مهرمحمدی، محمود (1386). کندوکاو در ترجیحات روش­شناختی پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت در ایران. فصلنامه نوآوری­های آموزشی، 6 (21)، 77- 108.

 

Anderson, T. & Shattuk, J. (2012). Design- Based research: a decade of progress in education research? Educational Research, 41 (1), 16-25.

Chai. C. S. & Lim, C. P. (2010). The Internet and teacher education: Traversing between the digitized world and schools. Internet and Higher Education, 24, 35-46.

Creswell, J. W. (2005). Education Research: Planning, Conducting, and Evaluating Quantitative and Qualitative Research. New Jersey: Merrill Prentice Hall.

Dawson, T. L.; Fischer, K. W. & Stein, Z. (2006). Reconsidering qualitative and quantitative research approaches: A cognitive developmental perspective. New Ideas in Psychology, 24, 229–239.

Donnelly. R. & Mc Sweeney, F. (2009). Applied e-learning and e-teaching in higher education. New York: Information Science Reference.

Ellis. A.; Denzin. N.; Linkoln. Y.; Morse, J.; Pelias, R. & Richardson, L. (2008).Talking and thinking about qualitative research. Qualitative Inquiry, 14 (2), 254-284.

Johnson, S. D. & Daugherty. J. (2008). Quality and Characteristics of Recent Research in Technology Education. Journal of Technology Education, 20 (1), 16- 31.

Hoepfl, M. C. (1997). Choosing qualitative research: A primer for technology education researchers. Journal of Technology Education, 9 (1), 47-63.

Koehler, M. J. & Mishra, P. (2009). What is technological pedagogical content knowledge? Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 9 (1), 60-70.

Kumar, M. (2007) Mixed Methodology Research Design in Educational Technology, the Alberta Journal of Educational Research.53 (1), 34-44.

Marshall, C. & Rossman, G. B. (2014). Designing qualitative research. Sage publications.

Mioduser, D.; Nachmias, R. & Forkosh-Baruch, A. (2008). New Literacies for the Knowledge Society in Joke Voogt & Gerald Knezek, International Handbook of Information Technology in Primary and Secondary Education. USA: Springer.

Nichols, M. (2008). Institutional perspectives: The challenges of e-learning diffusion. British Journal of Educational Technology. 39 (4), 598–609.

Nakayama, N. & Ueno, M. (2009). Current educational technology research trends in Japan. Education Tech Research Dev. 57, 271–285.

Nudzor. H. P. (2009). A critical commentary on combined methods approach to researching educational and social issues. Issues in Educational Research, 19 (2).

Pachler, N. & Daly, C. (2011). Key Issues in e-Learning: Research and Practice. London: Continuum International Publishing Group.

Porter, L. R. (2013). Developing an online Curriculum: technologies and techniques. Routledge: Riddle Aeronautical University

Rosen, A. (2009). E-learning: Proven Practices and Emerging Technologies to Achieve Result. New York: American Management Association.

Roytek, M. A. (2010). Enhancing instructional design efficiency: Methodologies employed by instructional designers. British Journal of Educational Technology, 41 (2), 170-180.

 Scigliano, D. A. (2011). Tele mentoring in the K-12 Classroom: Online communication technologies for learning. New York: Information Science Reference.

Teddlie, C. & Tashakkori, A. (2003). Major issues and controversies in the use of mixed methods in the social and behavioral sciences. in: Tashakkori, A., Teddlie, C. (Eds.), Handbook of Mixed Methods Research in Social and Behavioral Research. Sage, Thousand Oaks.

Wang, F. & Hannafin, M. J. (2005). Design-Based Research and Technology-Enhanced Learning Environments. ETR & D, 53 (4), 5–23.

Westerman, M. A. (2006). What counts as ‘‘good’’ quantitative research and what can we say about when to use quantitative and/or qualitative methods. New Ideas in Psychology, 24, 263–274.