شناسایی و ارزیابی عوامل مؤثر بر تقاضای اجتماعی آموزش عالی (مورد مطالعه: دانشجویان تحصیلات تکمیلی پردیس دانشکده‌های فنی دانشگاه تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد و مدیریت مالی آموزش عالی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران

2 استادیار مدیریت آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری مدیریت آموزش عالی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و ارزیابی عوامل مؤثر بر تقاضای اجتماعی آموزش عالی در بین دانشجویان تحصیلات تکمیلی پردیس دانشکده‌های فنی دانشگاه تهران به روش آمیخته اکتشافی اجرا شد. در بخش کیفی، جامعه آماری شامل خبرگان و استادان حوزه آموزش عالی بود که با 8 نفر از آنها مصاحبه شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل همه دانشجویان تحصیلات تکمیلی پردیس دانشکده‌های فنی دانشگاه تهران به تعداد ۳۵۲۷ بود که با استفاده از فرمول نمونه‌گیری کوکران به روش تصادفی ساده 346 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها یک پرسشنامه محقق‌ساخته ۲۴ سؤالی بود که روایی محتوایی و صوری آن را متخصصان حوزه آموزش عالی تأیید کردند. همچنین پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ ۹۲ درصد محاسبه شد. بر اساس نتایج بخش کیفی عوامل مؤثر بر تقاضای اجتماعی آموزش عالی در چهار بعد کلی فردی و خانوادگی، دانشگاهی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، شناسایی شد. نتایج آزمون تی نشان داد که همه عوامل شناسایی شده از نظر دانشجویان تحصیلات تکمیلی در حد مطلوب ارزیابی شده­اند. همچنین نتایج آزمون فریدمن نشان داد عوامل اقتصادی بیشترین اهمیت و عوامل فرهنگی و اجتماعی کمترین اهمیت را دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identification and Evaluation of Factors Affecting the Social Demand for Higher Education (Case Study: Graduate Students at Campuses of Technical Colleges of University of Tehran)

نویسندگان [English]

  • Mohammadreza Karami 1
  • Javad Poorkarimi 2
  • Mojtaba Hajkhozymeh 3
  • Mohammadmahdi Babayi 1
چکیده [English]

Abstract: The aim of this exploratory-mixed research was to identify and evaluate the factors affecting the social demand for higher education among graduate students at campuses of technical colleges at University of Tehran. In the qualitative phase, the statistical population included elites and professors of higher education, among whom 8 individuals were interviewed. In the quantitative phase, the statistical population included all graduate students at campuses of technical colleges at University of Tehran (N=3527), among whom 346 individuals were randomly selected as research sample using Cochran’s Formula. The data collection instrument included a researcher-made questionnaire that contained 24 questions. The latter instrument was confirmed by the elites of higher education in terms of content and face validity. The reliability of the questionnaire was also calculated using Cronbach's Alpha Coefficient (0.92). According to findings obtained from ‌qualitative phase, factors affecting the social demand for higher education were identified in terms of the following four major dimensions: a) individual and familial, b) academic, 3) economic, and 4) cultural and social. The results of T-test indicated that all identified factors were evaluated as desirable in the eyes of graduate students. Furthermore, the results of Friedman Test showed that economic and cultural-social factors were the most and the least important factors in this regard, respectively

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: Social demand
  • Higher Education
  • graduate students
  • campuses of technical colleges

اکبری، نعمت­الله (۱۳۸۵). بررسی تأثیر نظام آموزشی متوسطه بر تقاضای اجتماعی آموزش عالی (از دیدگاه شرکت‌کنندگان مجاز به انتخاب رشته در کنکور 83-1382)، کنگره ملی علوم انسانی.

انتظاری، یعقوب (۱۳۹۴). اقتصاد خرد آموزش عالی. تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی.

سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس و حجازی، الهه (۱۳۹۳). روش­های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: نشر آگه.

شیری، محمد و نوراللهی، طه (1391). تغییرات ساختار جمعیت و تقاضای اجتماعی آموزش عالی در ایران. مجله­ بررسی­های آمار رسمی ایران، ۲۳ (۱) 83- 102.

عمادزاده، مصطفی (138۳). اقتصاد آموزش‌وپرورش. اصفهان: جهاد دانشگاهی اصفهان.

قارون، معصومه (1381). برآورد تقاضای اجتماعی آموزش عالی در ایران در دوره 88-1380. فصلنامه پژوهش و برنامه‌­ریزی در آموزش عالی، (26)، 71 - 118.

قارون، معصومه (1382). تأثیر وضعیت اقتصادی- اجتماعی خانوار بر تقاضا برای آموزش عالی، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، (40)، 43 - 74.

قویدل؛ صالح؛ فرجادی، غلامعلی؛ رازقی، حسین و بدیعی، حسین (1391). برآورد تقاضای آموزش عالی برای دوره‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد در افق 1404. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، (6)، 43 – 68.

گال، مردیت؛ بورگ، والتر و گال، جویس (۱۳۸۴)، رو­ش­های تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روان‌شناسی (جلد دوم). تهران: سمت.

Beneito, P.; Ferri, J.; Luisa Molto, M. & Uriel, E. (2001). Determinants of the demand for education in Spain. Applied Economics, 33 (12), 1541-1551.

Canton, E., & De Jong, F. (2005). The demand for higher education in the Netherlands, 1950–1999. Economics of Education Review, 24 (6), 651-663.

Giannelli, G. C. & Monfardini, C. (2003). Joint decisions on household membership and human capital accumulation of youths. The role of expected earnings and local markets. Journal of Population Economics, 16(2), 265-285.

Gölpek, F. (2012). Price of higher education and individual demand. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 41, 349-356.

Langelett, G.; Chang, K. L.; Ola’Akinfenwa, S.; Jorgensen, N. & Bhattarai, K. (2015). Elasticity of demand for tuition fees at an institution of higher education. Journal of higher education policy and management, 37(1), 111-119.

Mueller, R. E. & Rockerbie, D. (2005). Determining demand for university education in Ontario by type of student. Economics of Education Review, 24 (4), 469-483.

Noorbakhsh, A. & Culp, D. (2002). The demand for higher education: Pennsylvania's nonresident tuition experience. Economics of Education Review, 21(3), 277-286.

Oliveira, M.; Vieira, C. & Vieira, I. (2015). Modelling demand for higher education: A partial least-squares analysis of Portugal. European Journal of Higher Education, 5(4), 388-406.

Sá, C.; Florax, R. J. G. M. & Rietveld, P. (2004). Determinants of the regional demand for higher education in The Netherlands: a gravity model approach, Reg. Studies, 38, 375–392.

Saiti, A. & Prokopiadou, G. (2008). The demand for higher education in Greece. Journal of Further and Higher Education, 32 (3), 285-296.

Vieira, C. & Vieira, I. (2014). What drives university applications? An attempt to explain aggregate demand for higher education. Journal of Higher Education Policy and Management, 36(6), 616-631.

Yang, L. & McCall, B. (2014). World education finance policies and higher education access: A statistical analysis of World Development Indicators for 86 countries. International Journal of Educational Development, 35, 25-36.