مطالعه تطبیقی برنامه درس تاریخ معماری اسلامی در دانشکده‌های معماری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر

2 دانشجوی دکتری معماری، دانشگاه هنر

چکیده

این پژوهش با هدف شناخت تجربه کشورهای مختلف در آموزش تاریخ معماری اسلامی و انتقال تجارب آنها به دانشکده‌های معماری ایران اجرا شده است. پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی است و بدین منظور با روش تطبیقی به کمک الگوی بردی، برنامه درس «تاریخ معماری اسلامی» در ایران و چند کشور جهان بررسی شده است. جامعه پژوهش شامل تمام کشورهایی بود که درس تاریخ معماری اسلامی در برنامه درسی خود دارند. نمونه‌های مورد مطالعه، شامل ایران و کشورهای جهان اسلام بر مبنای کشورهای عضو سازمان همکاری‌های اسلامی بود که دانشگاه‌های آنها در رتبه‌بندی پایگاه استنادی جهان اسلام، جزء 100 دانشگاه برتر بودند. معیار انتخاب دانشگاه‌ها در هر کشور، رتبه‌­بندی هر مؤسسه در آن کشور بوده­ است و تلاش شد که دانشگاه‌های دارای بالاترین رتبه بررسی شوند. بر اساس نتایج پژوهش، سه رویکرد کلی (نگاه تاریخ‌­گرایانه، نگاه معنایی و نگاه کاربردی) بر اساس تلقی متفاوت هر کشور از نسبت اسلام و معماری در آن کشور در برنامه درسیِ درس معماری اسلامی قابل شناسایی است. برای نیل به هدف‌های برنامه توجه، به رویکرد آن و به‌روزرسانی برنامه‌­ها باید در اولویت برنامه‌­ریزان

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative Investigation of the “History of IslamicArchitecture” Curriculum at Architecture Faculties

نویسندگان [English]

  • Nadiye Imani 1
  • Hamed Beyti 2
چکیده [English]

The aim of this applied research was to identify the experiences of different countries in terms of teaching the “History of Islamic Architecture” and transferring their experiences to Iranian architecture faculties. Accordingly, the comparative method was used to model the teaching of History of Islamic Architecture in Iran and several other countries in the world. The research population was composed of all countries that included “History of Islamic Architecture” in their curriculum. Besides, the research sample was composed of architectural faculties in Iran and some Islamic countries (The Organization of Islamic Cooperation) whose universities are indexed among the top 100 universities in the Islamic World Science Citation Center (ISC). The ranking of each university in any given country was considered the criterion for selecting universities in each country and it was tried to examine the universities with the highest ranks. The results revealed that there were three general visions based on the different perceptions of each country on the relationship between Islam and architecture in architecture facilities: historical vision, conceptual vision and practical vision. As such, paying due attention to forenamed visions and updating the curricula are the prerequisites for attaining the concerned objectives.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic architecture
  • history of architecture
  • course content
  • Curriculum

انی، نادیه (1384). معماری اسلامی در نگاه معاصر. فصلنامه آبادی، 15 (48)، 76-85.

بای، ولی‌الله (1377). بررسیمیزانتطابقتصاویرکتابفارسیدانشجویانتکنولوژیآموزشی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم.

جعفری هرندی، رضا؛ میرشاه جعفری، سید ابراهیم و لیاقتدار، محمدجواد (1387). بررسی تطبیقی عنصر در برنامه درسی آموزش عمومی علوم ایران و چند کشور جهان. مطالعاتتربیتیوروان‌شناسی، 15 (1)، 235-260.

حجت، عیسی (1381). حرفی از جنس زمان، نگاهی نو به شیوه‌های آموزش در ایران.  هنرهای زیبا،  12، 50-59.

حسین‌پور، محمد؛ شریعتمداری، علی؛ نادری، عزت‌الله و سیف نراقی، مریم (1386). نگرش استادان علوم تربیتی به سرفصل برنامه‌های تحصیلی رشته کاردانی و کارشناسی آموزش ابتدایی در آموزش عالی ایران. دانشوپژوهشدرعلومتربیتی، دانشگاهآزاداسلامیواحد خوراسگان، 15، 118-130.

رستمی نجف‌آبادی، مصطفی و جهان‌بخش، عباس (1392). راهکارهای ارتقاء نقش دروس فنی در توأم حرفه‌ای فارغ‌التحصیلان کارشناسی معماری. دوفصلنامه مطالعات تطبیقی هنر، 3 (6)، 99 – 111.

سلطان‌زاده، حسین (1387). آغاز شکل‌گیری دانشکده هنرهای زیبا. فصلنامه معماری و فرهنگ، 32، 5-10.

شورای عالی برنامه‌ریزی وزارت فرهنگ و آموزش عالی (1377). مشخصاتکلی،برنامهوسرفصلدروسدورۀکارشناسی معماری.

علائی، علی (1385). نگاهی به آموزش تاریخ معماری در جهان (1). فصلنامه گلستان هنر، 2 (6)، 28-45.

علائی، علی (1386). نگاهی به آموزش تاریخ معماری در جهان (2). فصلنامه گلستان هنر، 3 (7)، 65-79.

قیومی بیدهندی، مهرداد (1389). گفتارهایی در مبانی تاریخ هنر و معماری. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

معظمی، منوچهر (1387). جایگاه درس آشنایی با معماری اسلامی در دوره آموزشی معماری با نگاهی بر تجارب سایر کشور در زمینه آموزش تاریخ معماری. سومین همایش آموزش معماری، دانشگاه تهران.

ملکی، حسن (1384). برنامه‌ریزیدرسی، راهنمایعمل. مشهد: انتشارات پیام اندیشه.

ملکی، حسن (1386). مقدماتبرنامه‌ریزیدرسی. تهران: سمت.

 

Anstis, David F. (1981). Architectural History and the Student Architecture, A Symposium. Society of Architectural Historians, 26, 181-184.

Betts, Richard (1980). Historical Determinism, or Historical Precedent Be Damned. Journal of Architectural Education, 34 (Fall), 3-6.

Chewning, J. A. (1990). The Teaching of Architectural History during the Advent of Modernism, 1920s-1950s. Studies in the History of Art, 35, Symposium Papers XIX: The Architectural Historian in America, pp. 101-110.

Creese, Walter (1980). Reflections on How To/How Not to Teach History. Journal of Architectural Education, 34 (Fall), 20-21.

Hancock, John E. (1982). Past Futures and Future Pasts. Journal of Architecture Education, 36, 26-33.

Hubbard, William Q. (1980). History Synchrony. Journal of Architectural Education, (Fall), 22-34.

Lynn Batie, David (1996). The Incorporation of Construction History into Architectural History Education: The HISCON Interactive Computer Program, PHD Dissertation, Submitted to the Office of Graduate of Texas A&M University.

Morgenthaler, Hans (1995). Chronology versus System: Unleashing the Creative Potential of Architectural History. Journal of Architectural Education, 48 (May), 218-226.

Morris, Ellen K. (1980). Teaching History Typologically. Journal of Architectural Education, 34 (1), 27-28.

Sekler, Eduard F. (1967). Architectural History and the Student Architect – A Symposium. Society of Architectural Historians, 26 (October), 192-196.

Speck, Lawrence W. (1980). Mainstream is Almost All Wrong. Journal of Architectural Education, 34 (Fall), 11-14.

Stem, Robert A. M. (1981). Architecture, History, and Historiography at the End o the Modernist Era, in History in. of. and for Architecture”, ed. John E. Hancock (Cincinnati: University of Cincinnati Publications, pp. 34-43.

Wiebenson, Dora L. (1977). Report on Architectural History Education in Schools of Architecture. Society of Architectural Historians Education Committee, Chicago.