تحلیل محتوای نظام‌مند پژوهش‌های حوزه آموزش عالی ایران؛ (مورد مطالعه: مقاله‌های فصلنامه «نامه آموزش عالی»)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی توسعه آموزش عالی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری مدیریت آموزش عالی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی

3 دانشجوی دکتری فناوری اطلاعات در آموزش عالی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی

4 کارشناسی ارشد مدیریت و برنامه‌ریزی آموزش عالی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل محتوای مقاله‌های منتشر شده در فصلنامه علمی – ترویجی «نامه آموزش عالی» انجام گرفت. در این پژوهش، 282 مقاله منتشر شده در 40 شماره فصلنامه از سال 1387 تا 1396، بررسی شد. روش این پژوهش، توصیفی و از نوع تحلیل محتواست؛ برای گرد‌آوری داده‌ها از چک‌لیست و برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار spss و آزمون‌های توصیفی فراوانی و درصد و آزمون استنباطی خی دو استفاده شد؛ یافته‌های پژوهش نشان داد که بیشترین گرایش موضوعی مورد بحث در مقاله‌های فصلنامه نامه آموزش عالی به نظام ارزیابی و تضمین کیفیت در آموزش عالی اختصاص دارد؛ همچنین، طبق یافته‌های پژوهش، بیشتر روش‌های پژوهش مورد استفاده، از نوع کمی و بیشتر ابزار گردآوری داده‌ها نیز پرسشنامه بوده است؛ از سوی دیگر، بیشترین نوع پژوهش را پژوهش مستقل پژوهشگران تشکیل می‌دهند؛ در مورد نویسندگان نیز جایگاه و میزان مقاله‌های تک‌مؤلفی پایین بوده و عمده مقاله‌ها به‌صورت گروهی نوشته شده‌اند. همچنین، نویسندگانی که عضو هیئت تحریریه فصلنامه نیستند، بیشترین سهم را در نوشتن مقاله‌ها داشته‌اند؛ علاوه بر این، بیشترین سطح تحصیلات نویسندگان مقاله‌ها دکتری و مرتبه علمی بیشتر نویسندگان استادیار بوده است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Content analysis systematically of Iranian Higher Education Researches, Case Study: Articles of the Journal of Higher Education letter

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Nasrollahinia 1
  • Fatemeh Vardasbi 2
  • Razieh Shahverdi 3
  • Mahin Fattahi 4
چکیده [English]

The purpose of this study was to investigate and analyze the content of articles published in the Journal of Higher Education. In this research, 282 papers published in 40 issues of the journal from 2008 to 2017 were studied. The method of this research is descriptive and it is a kind of content analysis. To collect data from the checklist  and to analyze the data, spss software and descriptive tests, and percent and inferential test were used. The findings of this study indicate that the most thematic tendency discussed in the articles of the Journal of higher education is dedicated to the system of evaluation and quality assurance in higher education; also, according to research findings, most of the research methods used are quantitative and the tools  mostly employed for data collection were questionnaires. On the other hand, most research types are independent of researchers??. Regarding  the authorship, the status and number of single-compilation papers are low and most of the articles are written in groups. Also, authors who are not members of the editorial board of the quarterly had the largest share in writing the articles; besides, the authors’ highest level of education is PhD and  the academic rank of most of them is assistant professorship.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Researches in Higher Education
  • content analysis method
  • Journal of Higher Education Letter
  • Articles of the Journal of Higher Education Letter

ارشاد، فرهنگ؛ قاراخانی، معصومه و میرزایی، سید آیت‌الله (1384). تحلیل اسناد داوری مقاله‌های مجله جامعه‌شناسی ایران. مجله جامعه‌شناسی ایران، 6 (4)، 3-33.

ارشادسرابی، رقیه؛ اسلامی‌نژاد، طاهره و شفیعیان، هاجر (1389). تحلیل محتوای مقالات منتشر شده در مجلات آموزش پزشکی در ایران. نشریه گام‌های توسعه در آموزش پزشکی، 7 (2)، 119-126.

ایمان، محمدتقی (1380). نقد روش‌های کمی غالب بر پژوهش و لزوم توجه به روش‌های کیفی در پژوهش رسانه‌ها در ایران. مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، 16 (2)، 131-147.

بهنیافر، مهدی؛ رجب‌زاده عصارها، امیرحسین و عباسیان، زهره (1395). تحلیل رفتار استنادی نویسندگان مقالات فصلنامه حکمت و فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی (1384-1393). فصلنامه حکمت و فلسفه، 12 (4)، 45 – 64.

تقی‌زاده کرمان، نفیسه؛ حسینقلی‌زاده، رضوان و جاویدی کلاته جعفرآبادی، طاهره (1394). آسیب‌شناسی تولید دانش در هسته‌های پژوهشی علوم انسانی. راهبرد فرهنگ، 30، 161-188.

دلاور، علی (1389). روش‌شناسی کیفی. فصلنامه راهبرد، 19 (54)، 307-329.

ذاکر صالحی، غلامرضا و قانعی‌راد، سید محمدامین (1394). مرور نظام‌مند و فراتحلیل پژوهش‌های ایرانی در قلمرو مطالعات اجتماعی علم و فناوری. مجله مطالعات اجتماعی ایران، 9 (2)، 29-63.

رحمان‌پور، محمد و نصر اصفهانی، احمدرضا (1392). روش‌شناسی پژوهش‌های داخلی و خارجی مربوط به حوزه برنامه درسی در آموزش عالی. فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 1 (2)، 125-148.

رشید حاجی‌خواجه‌لو، صالح و یوسفی، هادی (1397). تدوین نظام مسائل آموزش عالی ایران. طرح پژوهشی، پژوهشکده سیاست پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت.

رضایت، غلامحسین (1394). تحلیل محتوا و استنادی مقاله‌های چاپ شده در فصلنامه پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی. فصلنامه پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، 26، 105 – 138.

رضویه، اصغر (1396). روش‌های پژوهش در علوم رفتاری و تربیتی. شیراز: انتشارات دانشگاه شیراز.

زارعی، عیسی و خداداد شهری، نیره (1393). تحلیل استنادی و محتوایی مقالات فصلنامه مطالعات راهبردی (شماره‌های 62-46). فصلنامه مطالعات راهبردی، 63 (1)، 175-196.

زکی، محمدعلی (1385). بررسی تحلیل محتوای گرایش‌های پژوهشی در مجلات علمی تخصصی مدیریت. فصلنامه دانش مدیریت، 19 (75)، 43-74.

صالحی، هاجر؛ نظری، فریبا و عصاره فریده (1394). بررسی میزان هم تألیفی نویسندگان دانشگاه تهران در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام بین سال‌های 1390-1381. مجله نامه آموزش عالی، 8 (29)،  39 – 58.

عابدینی بلترک، میمنت؛ نصر اصفهانی، احمدرضا و صالحی عمران، ابراهیم (1392). تحلیل ویژگی‌های مقالات منتشر شده در حوزه آموزش عالی: مطالعه موردی مجلات آموزش عالی ایران و هلند. مجله نامه آمورش عالی، 6 (24)، 115-132.

عرفان‌منش، محمدامین؛ مروتی اردکانی، مرضیه و ایرانی، سپیده (1395). ترکیب اعضای هیئت تحریریه نشریات به‌عنوان شاخصی از میان‌رشتگی: مطالعه موردی نشریات علوم اجتماعی و انسانی کشور. فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 19 (1)، 81 – 107.

غلامی، طاهره (1394). تحلیل محتوای مقالات فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 11 (1)، 29-38.

قاعدی، محمدرضا و گلشنی، علیرضا (1395). روش تحلیل محتوا از کمی‌گرایی تا کیفی‌گرایی. فصلنامه روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 7 (23)، 57-82.

گال، مردیت؛ بورگ، والتر و گال، جویس (1394). روش‌های تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روان‌شناسی؛ ترجمه احمدرضا نصر و دیگران. تهران: سمت.

لطف‌آبادی، حسین (1386). کاستی‌های معرفت‌شناسی و روش‌شناسی در مقالات پژوهشی روان‌شناسی در ایران. فصلنامه حوزه و دانشگاه روش‌شناسی علوم انسانی، 13 (51)، 9-44.

محمدی، مهدی؛ حسن‌خانی، معصومه و امید، معصومه (1394). یک دهه پژوهش: تحلیل استنادی دوفصلنامه تربیت اسلامی (1384-1394). دوفصلنامه علمی- پژوهشی تربیت اسلامی، 10 (21)، 151-168.

مردانی، امیرحسین و نیک‌کار، ملیحه (1388). بررسی خوداستنادی اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران در مجله‌های «نامه‌ علوم اجتماعی» و «پژوهش‌های جغرافیایی» طی سال‌های 1387 تا 1386. فصلنامه تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی، 15 (58)، 149 – 167.

مهراد، جعفر و گل تاجی، مرضیه (1389). میزان همبستگی خوداستنادی مجله با ضریب تأثیر در نشریات علمی حوزه علوم پزشکی منتشر شده بر اساس گزارش‌های پایگاه استنادی علوم جهان اسلام. مجله مدیریت اطلاعات سلامت، 7 (3)، 251 – 259.

نقشه جامع علمی کشور (1389). شورای عالی انقلاب فرهنگی.

نوروزی چاکلی، عبدالرضا و جعفری، سکینه (1393). ارزیابی تحلیلی رابطه کیفیت و خوداستنادی مجلات در نشریات حوزه علوم انسانی. مجله علم‌سنجی کاسپین، 1 (2)، 57 – 65.

Aharony, N. (2012). Library and Information Science research areas: A content analysis of articles from the top 10 journals 2007–8. Journal of Librarianship & Information Science44 (1), 27-35.

Ary, Donald; Jacobs, Lucy Cheser; Razavieh, Asghar & Sorensen Christine (2006). Introduction to Research in Education. Thomson / Wadsworth.

Cook, D. A.; Beckman, T. J. & Bordage, G. (2007). Quality of reporting of experimental studies in medical education: a systematic review. Medical Education41 (8), 737-745.

Haycock, L. A. (2004). Citation analysis of education dissertations for collection development. Library Resources & Technical Services48 (2), 102.

Jawaid, S. A. (2007). Importance of self audit by a journal to measure quality improvement and planning for future. Professional Medical Publications, 23 (1), 4-8.

Kumar, S. & Jan, J. M. (2012). Discovering knowledge landscapes: an epistemic analysis of business and management field in Malaysia. Procedia-Social & Behavioral Sciences, 65, 1027-1032.

Wang, X.; Mohanty, N. & McCallum, A. (2006). Group and topic discovery from relations and their attributes. In Advances in Neural Information Processing Systems (pp. 1449-1456).