ارزیابی شاخص‌های مقیاس وبومتریک در دانشگاه‌ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد دانشگاه مازندران

2 دانشجوی دکتری آینده‌پژوهی، دانشگاه تهران

چکیده

تار جهان‌گستر، تبدیل به یکی از مهم‌ترین منابع اطلاعاتی در عصر حاضر شده‌است که با ایجاد تغییر در روش‌های ارتباطی میان محققان، برای استفاده علمی گسترش یافته است و موتورهای کاوش تجاری ابزارهای اصلی برای شناسایی این اطلاعات هستند. در حقیقت وب مجموعه‌ای بسیار پیچیده، از کلیه انواع اطلاعاتی است که به وسیله افراد متفاوت تولید می‌شود و توسط کاربران مختلف مورد جستجو قرار می‌گیرد. از اواسط سال 1990 تلاش‌های چشمگیری برای بررسی ماهیت و خصوصیات وب جهان‌گستر با بکارگیری روش اطلاع‌سنجی جدید برای فضای محتویات آن، ساختار پیوندها و موتورهای کاوش صورت پذیرفت. معیارهای وبومتریک دانشگاه‌ها مشابه ضریب تأثیرگذاری مجلات است. معیارهای وبومتریک میزان ارجاعات به صفحات وب را مورد ارزیابی قرار می‌دهد، در واقع، شاخص‌های وبومتریک به این دلیل تعریف شده‌اند که التزام مؤسسه‌های آموزش عالی و دانشگاه‌ها را نسبت به انتشار وب نشان دهند. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی شاخص‌های مقیاس وبومتریک در دانشگاه‌های تهران، اصفهان، تربیت مدرس، الزهرا، مازندران، گیلان، یزد، اراک و رازی می‌باشد. برای انجام این پژوهش توصیفی، مقطعی و کاربردی از پرسشنامه استفاده شد که پس از سنجش روایی و پایایی بر اساس نمونه‌گیری طبقه‌بندی شده سهمیه‌ای بین 355 نفر از اعضای هیأت علمی دانشگاه‌های منتخب فوق‌الذکر توزیع گردید. تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش با استفاده از نرم‌افزار SPSS16 صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که، هیچ‌کدام از دانشگاه‌های منتخب از لحاظ شاخص‌‌های مقیاس وبومتریک در جایگاه مناسبی قرار ندارند (پایین‌تر از میانگین).

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Webometric Scale Factors in Universities

نویسندگان [English]

  • Esmaeil Abounoori 1
  • Isa Niazi 2
چکیده [English]

Webometrics serves as the utmost information resource in modern era which has introduced new changes to the communication world and has been developed in order to be used in scientific contexts. Business engines are main tools for recognizing such information. In fact, web is a complex group of all types of information which is produced by different people and is searched by different users. From the mid-1990th, there have been lots of efforts in this area to investigate the Webometric identity and features based on info metric methods for its contents, connection structure and search engines. Universities’ webometric scale factors are similar to journals’ impact factors. Webometric features are responsible for counting the number of referrals to web pages. In fact, they have been defined to show universities’ and educational institutions’ obligation to advertise and spread the web. The aim of this paper is to evaluate webometric scale factors in universities of Tehran, Esfahan, TarbyatModares, Alzahra, Mazandaran, Guilan, Yazd, Araak and Razi. Study population includes all the members of department of selected universities. Employing a classified random sampling, the data was collected through the distribution of a questionnaire among the 355 persons of the academic staffs of selected universities. SPSS16.0 is used for statistical analysis. The results of research show that the situation of selected universities is unsuitable based on the factors of Webometric scale.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Evaluation
  • Webometric
  • Selected Universities

اصغری پوده، احمدرضا (1379). کارآیی اطلاعات منتشره در صفحات خانگی مراکز تحقیقاتی و پژوهشی شهر تهران. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران.

حاجی زین­العابدینی، محسن؛ مکتبی­فرد، لیلا؛ عصاره، فرید (1385). تحلیل پیوندهای وب­سایت­های کتابخانه­های ملی جهان. مطالعات تربیتی و روانشناسی، 1 (13)، 173-194

دادرس یگانه، محمد (1381). ارزشیابی کاربردی برنامه‌های آموزشی در سازمان‌های تولیدی و خدماتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

سهیلی، فرامرز و فریده عصاره (1385). زودآیند، تحلیل پیوندهای وب­سایت­های سازمان­های نانو فنّاوری: یک مطالعه وب­سنجی، فصلنامه کتاب.

سهیلی، فرامرز و فریده عصاره (1387). وب­سنجی: تفاوت­ها و شباهت­های آن با علم‌سنجی، اطلاع­سنجی و کتاب­سنجی، فصلنامه کتاب، شماره 74، 213-228.

عرفان­منش، محمدامین و فرشته دیدگاه (1388). ارزیابی ظاهری، ضریب تأثیرگذاری و میزان بازدید از وب­سایت­های دانشگاه­های علوم پزشکی ایران. پیام کتابخانه، 15 (3)، 169-191.

عصاره، فرید (1384). علم­سنجی: ابعاد، روش­ها و کاربردهای آن. در مجموعه مقالات همایش­های انجمن کتابداری و اطلاع­رسانی ایران، گردآورنده: محسن حاجی زین­العابدینی، جلد دوم، تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 271-287.

گروه ارزشیابی آموزشی مرکز مطالعات (1381). مجموعه مقالات چهل و هفتمین نشست رؤسای دانشگاه­ها و مراکز علمی و تحقیقاتی کشور، بهمن 1381، انتشارات سازمان سنجش کشور.

محمداسماعیل، صدیقه و المیرا خانلرخانی (1388).ارزیابی کیفیت صفحات وب پژوهشگاه­های وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری مستقر در شهر تهران از دیدگاه کاربران.پیام کتابخانه، 15 (3)، 87-108.

محمدی، آئین و همکاران (1381). بانک اطلاعات و رتبه‌بندی دانشکده‌های پزشکی ایران در مقطع پزشکی عمومی 1379، تهران، نشر محمدی، چاپ اول.

نوروزی، علیرضا (1384). ضریب تأثیرگذاری وب و سنجش آن در برخی وب‌سایت‌های دانشگاهی ایران. مطالعات تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی، ویژه‌نامه کتابداری، 5(5)، 105-119.

ورع، نرجس؛ حیاتی، زهیر (1386). بررسی وضعیت صفحات خانگی کتابخانه­های دانشگاهی تحت پوشش وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری.فصلنامه کتاب، 4(72)، 61-78.

 

Aguillo IF, Granadino B, Ortega JL, et al. (2006). Scientific research activity and communication measured with cybermetrics indicators. Journal of the American Society for InformationScience and Technology 2006; 57(10):1296-302.

Aminpour F, Kabiri P, Otroj Z, et al. (2009). Webometric analysis of Iranian universities of medical sciences. Scientometrics, 80(1): 253–64.

Asadi M, Shekofteh M. (2008). The relationship between the research activity of Iranian medical universities and their web impact factor. In: Eds. Kretschmer H, Havemann F Proceedings of WIS 2008. Fourth International Conference on Webometrics, Informetrics, and Scientometrics & Ninth COLLNET Meeting. Berlin; 28 July- 1 August 2008.

Asnafi, A. R., and F Osareh. (2006). A study of collaboration among Iranian News Agencies Website Using Webometric Methods. Paper presented at the International Workshop on Webometrics, Scientometrics and Informetrics & Sevent COLLNET Meeting. Nancy, Farance.

Björneborn, L. (2004). Small-world link structures across an academic web space: a library and information science approach. PhD dissertation. Copenhagen Royal School of Library of Information Science.

Bjorneborn, L. and Ingwersen, P. (2004). Towards a basic framework for Webometrics. Journal of American Society for Information Science and Technology, 55(14), Pp.1216-1227, Retrieved May. 15. 2009, from http://www.db.dk/binaries/Perspectives Webometrics-Jasist.pdf

Bjorneborn, L. and Ingwersen, P. (2001).Perspective of Webometrics. Scientometrics, 50(1), Pp.65-82, Retrieved Jan. 4. 2009, from http://vip.db.dk/lb/papers/bjorneborn_&_ingwersen_2001_perspectives_of_webometrics.pdf

Cronin, B. and McKim, G. (1996). Science and scholarship on the World Wide Web: A North American perspective. Journal of Documentation, 52(2), Pp.163-171

Osareh, Farideh. (2003). Mapping the structure of library & information schools (LIS) websites.using cluster and multidimensional. Paper presented at the International Conference on Scientometrics and Informetrics, 9th, 25-29 August 2003, Beijing, China.

Ranking Web of World Universities, Distribution by Country. [Cited 2009 Feb 20]; Available from: URL: http://www.webometrics.info/Distribution_by_Country.asp.

S.A. Golder, D. Wilkinson, and B.A. Huberman (2007). Rhythms of social interaction: Messaging within a massive online network, 3rd International Conference on Communities and Technologies, East Lansing, MI.

Smith, A. G. (1999). A tale of two Web spaces: Comparing sites using Web Impact Factors. Journal of documentation 55(5): 577-592.

 Thelwall, M. (2007). Bibliometrics to Webometrics. Journal of Information Science, 34(1), Pp.1-18, Retrieved April. 7. 2009, from http://www.scit.wlv.ac.uk/~cm1993/papers/JIS-0642-v4-Bibliometrics-to-webometrics.pdf

Vaughan, L. & Hsinchun, D. (2002). Bibliographic and Web citations: What is the difference? Journal of the American Society for Information Science and Technology, 54(4), 1313-1324.