استانداردهای آموزش عالی: از آرمان تا واقعیت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد دانشگاه تهران

چکیده

قرن بیست و یکم، قرن دانش بنیان نامیده شده است. در این راستا، از یک سو، نقش نظام‌های آموزش عالی در تولید، اشاعه و کاربست دانش در توسعة کشورها انکارناپذیر است و از سوی دیگر، با توجه به افزایش جمعیت دانشجویی در نظام‌های آموزش عالی در کشورهای مختلف و ناهماهنگی این افزایش با رشد سایر عوامل دروندادها و فرایندهای نظام‌های یاد شده، ارزیابی و ارتقاء مستمر کیفیت این نظام‌ها را الزامی کرده است؛ بدین جهت و نیز برای اطمینان یافتن از اینکه نظام‌های آموزش عالی در ایفای نقش یاد شده از کیفیت مطلوب برخوردارند، انجام ارزیابی مستمر نظام‌های آموزش عالی ضروری شده است. به همین منظور، تدوین استانداردهای آموزش عالی اهمیت یافته است. با توجه به این امر، برخی از کشورهای صنعتی در استانداردسازی و ارزیابی آموزش عالی فعال بوده و علاوه بر آن، در سه دهه گذشته اغلب نظام‌های آموزش عالی در مناطق مختلف جهان به انجام ارزیابی کیفیت مبادرت ورزیده‌اند. در آموزش عالی ایران نیز، برای انجام ارزیابی کیفیت، از اواسط دهة 1370 خورشیدی کوشش‌هایی آغاز شد. با توجه به نکات یاد شده، در این مقاله به سؤال‌های زیر پاسخ داده شده است: ارزیابی استانداردسازی در آموزش عالی چه سابقه‌ای دارد؟ تجربة ایران در ارزیابی آموزش عالی چیست؟ برای پاسخ دادن به این سؤال‌ها، از داده‌های پژوهشی موجود در سطح ملی و بین‌المللی استفاده شده و ضمن بررسی پیشینة پژوهشی، تجربه‌های انجام شده تحلیل می‌شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Higher Education Standards: from Ideal to Reality

نویسنده [English]

  • Abbas Bazargan
چکیده [English]

This century is called knowledge based century. In this regard, from one side, the role of higher education systems in production, broadcasting and application of knowledge is undeniable. From another side, considering increases in student’s population in higher education systems in different countries and the imbalance of this incrassation with other input factors and the mentioned system processes, evaluation and continuous improvement of these systems became obligatory.  For this, codification of higher education standards got important. Some industrial countries were active in standardization and evaluation of higher education. In addition, in three past decade’s most of higher education systems in different areas of world had done the quality evaluation. In this regard, from middle of 1370 some attempts also have been started in Iran’s higher education.  According to the mentioned points, these questions are answered in this paper; what is the history of evaluation of standardization in higher education? What is the experience of Iran in this evaluation? For answering these questions, the existed research data in the national and international level was used and while reviewing the research background, accomplished experiences will be analyzed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Higher Education
  • Evaluation
  • Quality
  • Standard
  • structuring

بازرگان، عباس (1374). ارزیابی درونی دانشگاهی و کاربرد آن در بهبود مستمر کیفیت آموزش عالی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 3 (3 و 4): 49-70

- بازرگان، عباس (1383). نگاهی به تجربه‌های بین‌المللی و ملی در ارزیابی درونی و برونی دانشگاه‌ها. مقاله عرضه شده در اولین همایش ارزیابی درونی برای ارتقاء کیفیت دانشگاهی. تهران، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، 23 دی ماه 1383.

- بازرگان، عباس (1387). پیشنهادی برای تأسیس شبکه کیفیت دانشگاه‌های ایران. گزارش کامپیوتر، 180: 24-27.

- بازرگان، عباس (1392). ارزشیابی آموزشی. تهران: سمت.

- بازرگان، عباس؛ حجازی، یوسف و اسحاقی، فاخته (1386). فرایند اجرای ارزیابی درونی در گروه‌های آموزشی دانشگاهی. تهران: نشر دوران.

- بازرگان، عباس؛ فتح‌آبادی، جلیل و عین‌الهی، بهرام (1379). رویکرد مناسب ارزیابی درونی برای ارتقای کیفیت گروه‌های آموزشی در دانشگاه‌های علوم پزشکی. مجله روان‌شناسی و علوم تربیتی. دوره جدید 5 (2): 1-26.

شورای عالی انقلاب فرهنگی (1389). نقشه جامع علمی کشور. تهران: دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی

- معماریان، حسین (1390). فرایند ارزشیابی برنامه‌های آموزش مهندسی ایران. فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 13 (50): 16 – 33.

 

-CHEA (Council for Higher Education Accreditation). (2009). Accreditation and Recognition Programs. Retrieved on 29.9.2014 from:

-Council for the Advancement of Standards in Higher Education (CAS) (2013). The Role of Orientation Programs. Retrieved on 29.9.2014 from c.ymcdn.Com/sites/noda.site-ym.com/resource/docs/CAS.standard.pdf.

- Education, Audiovisual and Culture Executive Agency (EACEA) (2012). The European Higher Education in 2012. Bologna Process Implementation Report. Brussels: EACEA.

- El-Khawas, E. (2007). Accountability and Quality Assurance: New Issues for Academic Inquiry. In J. F. Forest & P. G. Altabach (Eds). International Handbook of Higher Education. (PP.23-38). Dordrecht: Springer.

- ENQA (2009). Standard and Guidelines for Quality Assurance in the European Higher Education Area. European Network for Quality Assurance in Higher Education (ISBN 952-5539-04-0).

- Marginson, S. & Smolentseva, A. (2014). Higher Education in the World: Main trends and Facts. In G.U.N.I. (Eds). Higher Education in the World-5: Knowledge, Engagement, & Higher Education; Contributing to Social Change. (pp. 26-31). N.Y: Palgrave Macmillan.

- Simon Schwartzman, S. (2003). Quality Standard and Globalization in Higher Education. Keynote Presentation to the biennial conference of the International Network for Quality Assurance in Higher Education (INQAAHE). Conference Center, Dublin Castle, April, 2003.

- Stella, A. & Woodhouse, D. (2006). Ranking Education (Australian Universities Quality Agency Occasional Paper No. 6). Melbourne: Australian Universities Quality Agency.

- Tertiary Education Quality and Standards Agency (TEQSA). (2014). the role and function of TEQSA. Retrieved on 9.10.2014 from: http://www.teqsa.gov.au/about