تناسب آموزش عالی با تأکید بر نقش اجتماعی دانشگاه در جامعه دانش محور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

هدف اصلی این مقاله، تبیین ابعاد مفهوم تناسب آموزش عالی با تأکید بر درک مفهوم نقش اجتماعی دانشگاه در گفتمان جامعه دانشی است. تعریف کارکرد خدمت به جامعه در کنار دو کارکرد اصلی نظام آموزش عالی یعنی آموزش و پژوهش بر نقش اجتماعی دانشگاه‌ها در پاسخگویی به نیازها و انتظارات جامعه در سطوح مختلف آن دلالت دارد. عنصر کلیدی در ارزیابی اثربخشی و کارایی این نظام، «تناسب» می‌باشد که به عنوان معیاری در کنار سایر معیارهای کیفیت و شفافیت، مطرح است. بنابراین، در پاسخ به این سوال اساسی که کارکرد جدید دانشگاه در جامعه دانشی چگونه معنا می‌شود و با مدنظر قرار دادن چه معیارهایی می‌توان با چالش‌هایی که دانشگاه‌ها در هزاره سوم با آن روبه رو هستند، مقابله کرد. در این خصوص، دیدگاه‌های مُطلّعان کلیدی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج به دست آمده از این مصاحبه‌ها، «تناسب» را به عنوان یک مقوله کانونی در ارتباط با چهار مقوله فرعی دیگر شناسایی کرد. تناسب آموزش، تناسب پژوهش، تناسب تخصص، تناسب دانش و تناسب رشته تحصیلی از جمله ملاک‌های اصلی در تعریف و اندازه‌گیری تناسب در آموزش عالی به شمار می‌آیند. علاوه بر این، با تقویت و ارتقای فرهنگ دانشگاهی، ساختار و مدیریت، جنبه‌های مالی و اقتصادی، سیاست‌های آموزشی و پژوهشی و نظام سنجش و ثبت حقوقی مناسب می‌توان بسترهای لازم برای ایجاد تناسب را فراهم نمود. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Higher education relevancy with an accent on the social role of university in a knowledge-based society

نویسنده [English]

  • Rezvan Hossein Gholizadeh
چکیده [English]

The main goal of this article is to explain the dimensions of higher education relevancy with an accent on understanding the concept of social role of university in discourse of knowledge society.Definition of the function of service to a society alongside two main functions of higher education system namely teaching and research implies the social role of universities in responding to the needs and expectations of a society at different levels. A key element in assessing the effectiveness and efficiency of this system is relevancy which has been raised as a criterion besides other criteria such as quality and transparency. Hence, the main informer’s views were analyzed to respond to the basic question of what is the new function of university in knowledge society. The second question was what measures should be consideredto deal with challenges that universities face to them in the third millennium. The results of these interviews identified “relevancy” as the focal category in relation to other four sub-categories including teaching relevancy, research relevancy, proficiency relevancy, knowledge relevancy and study area relevancy which are considered as the main criteria in defining and measuring relevancy in higher education. Moreover, we can lay an apt ground to provide relevancy by strengthening and improving academic culture, structure and management, proper assessment and legal recording system, educational and research policies, and finance and economy aspects of a university

کلیدواژه‌ها [English]

  • Knowledge-based society
  • Higher Education
  • Social Responsibility
  • Service to Society
  • Relevancy

دفتر برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری فنّاوری (1388). راهنمای تجاری‌سازی دستاودهای پژوهشی در دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی و فناوری. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، معاونت فناوری.

قانعی راد، محمدامین (1382). ناهمزمانی دانش روابط علم و نظام‌های اجتماعی- اقتصادی در ایران. انتشارات مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.

قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1383). تهران: انتشارات فردوسی

قورچیان، نادرقلی؛ آراسته، حمیدرضا؛ جعفری، پریوش (1383). دایره المعارف آموزش عالی. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی، جلد 1.

 

Bernheim, C. and Souza Chaui, B., (2003). Challenges of the university in the knowledge society, five years after the World Conference on Higher Education. UNESCO Forum Occasional Paper Series Paper No. 4, Retrieved from http://unesdoc. UNESCO. org/images/0013/001344/134422e.pdf

Bryant, a., & charmaz, k. (2007). The sage handbook of grounded theory. Sage publications.

Creswell, J, W & Plano Clark, V. L. (2006). Designing and Conducting Mixed Methods Research. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.

Global University Network for Innovation (2009). Higher education at a time of transformation: new dynamics for social responsibility. Palgrave Macmillan.

Leuven, A. Oosterlinck, K. U. (2005). University and industry knowledge management: a university perspective. KU Leuven Research & Development Paper, KU Leuven, Leuven, Retrieved from http://www. oecd.org/dataoecd/11/8/2668232.pdf.

Marginson, S. (2007). Higher education in the global knowledge economy. Beijing Forum, 2-4 November 2007. Panel Session VIII: Social Change and University Development. Retrieved from http://www.cshe. unimelb.edu. au/people/staff_pages/Marginson/Marginson.html

Oosterlinck, A. (2002). Knowledge Management in Post-Secondary Education Universities. Retrieved from http://www.oecd. org/dataoecd/46/21/2074921.pdf.

Sutz, J. (2005). The role of universities in knowledge production. Retrieved from http://www. scidev.net/en/science-and-innovation-policy/aid-for-higher-education/policy-briefs/the-role-of-universities-in-knowledge-production-.html.

UNESCO (2005). Towards knowledge societies. UNESCO publishing.

UNESCO (2009). 2009 World Conference on Higher Education: The New Dynamics of Higher Education and Research for Societal Change and Development. UNESCO, Paris, 5 – 8 July 2009.

Va¨limaa, J., and Hoffman, D. (2008). Knowledge society discourse and higher education. Institute for Educational Research, University of Jyva¨skyla¨, Jyvaskyla, Finland.

Whyte, L., (2008). Development of knowledge, management strategy for academic staff. Dissertation submitted in partial fulfillment of the requirements of Dublin Institute of Technology for the degree of M. Sc. in Computing (Knowledge Management).