مدلی برای تطبیق مؤلفه‌های استراتژی سیستم‌های اطلاعاتی و تبیین جایگاه آن در آموزش عالی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات

3 عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی دانشکده مدیریت

4 عضو هیئت علمی مجتمع آموزش عالی نیشابور

چکیده

با تدوین و تصویب اهداف سند ملی چشم‌انداز 20‌ ساله کشور و ابلاغ آن به وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های دولتی، تدوین برنامه‌ها و انجام اقدامات گوناگونی در تمامی عرصه‌های علمی- فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی در جریان است. یکی از این اقداماتی که توسط شورای‌عالی انقلاب فرهنگی در حال انجام است، تهیه و تدوین نقشه جامع علمی کشور می‌باشد. پس از ابلاغ این نقشه، دانشگاه‌ها، پژوهشگاه­ها و سایر مؤسسات آموزش عالی کشور، ملزم به طراحی و تدوین برنامه استراتژیک خاص خود خواهند بود که بر اساس این نقشه، اهداف سند ملی چشم‌انداز کشور را از نقطه‌نظر علمی و فرهنگی، همسو با سند تحول راهبردی علم و فناوری کشور برآورده سازند. امروزه دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی دنیا نسبت به تدوین و اجرای برنامه استراتژیک سیستم‌های اطلاعاتی اقدام کرده­اند. دانشگاه‌ها، پژوهشگاه­ها و مؤسسات آموزش عالی ایران نیز برای رسیدن به هدف مهم سند چشم­انداز، یعنی جایگاه اول علمی و فنّاوری در منطقه، ملزم به طراحی و تدوین چنین برنامه­ای در راستای تحقق برنامه استراتژیک دانشگاه هستند. این مقاله به ارائه مدلی برای تطبیق مولفه‌های استراتژی سیستم‌های اطلاعاتی در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی کشور و تبیین جایگاه آن با نگاه به سند ملی چشم‌انداز 20‌ ساله و نقشه‌ جامع علمی کشور و نیز بررسی ملزومات و محصولات تدوین آن در سه لایه استراتژیک، تاکتیک و تکنیک می‌پردازد. با توجه به گوناگونی استراتژی‌های دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی به دلیل تفاوت موجود در ماهیت آنها، استراتژی‌های مختلفی نیز برای سیستم‌های اطلاعاتی تدوین خواهند شد که به دنبال آنها پروژه‌های نرم‌افزاری متناسب قابل تعریف و پیاده‌سازی می‌باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Model for Defining and Specifying Information System Strategy in Iran Higher Education System

نویسندگان [English]

  • Mohammad Ghayem Tajgardoon 1
  • Mohammad Hasan Tajgardoon 2
  • Seyed Behrouz Safawi 3
  • Rahim Safari FarFar 1
  • Amin Ferdowsi Makan 4
چکیده [English]

With the formulation and approval of strategic goals in Iran outlook statement of 1404 and its announcement to all ministries and public organizations, nowadays all organizations in Iran are following it with programs and projects for developing their corresponding plans and implementation. One of the strategic efforts carried out is the Comprehensive Science Map of Iran (CSPI) in the High Council for Cultural Revolution (HCCP). All universities and higher education institutes in Iran are required to design and develop the strategies whitch should follow CSPI.
Nowadays, universities and higher education institutes in the world are trying to develop and implement their strategic plan. Among the strategies concerned, information system strategy of universities and higher education institutes is one of the required strategies.
Universities and higher education institutes in Iran thus need and are required to develop their information system strategy as a part of their major strategies for assuring successful achievement of their strategic goals towards the realization of the missions of CSPI.
The aim of this article is to propose a model for defining and specifying information system strategy at three levels of Strategic, Tactic and Technique levels in Iran higher education system towards the realization of the "outlook of 1404" and CSPI's missions.
Since there are different types of universities and higher education institutes with different scopes and conditions, it is natural to think of different strategies for these different universities and higher education institutes. Therefore, there is the need to have different information systems strategies for different universities and institutes. It is clear that realization of those strategies would be through defining, developing and implementating the appropriate software programs and projects.

کلیدواژه‌ها [English]

  • information systems strategy
  • higher education institutes
  • Iran outlook of 1404
  • Comprehensive Science Map of Iran (CPSI)

انتظاری، یعقوب (1387). شصت سال آموزش عالی ایران. مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، صفحه 197-192.

دادمرزی، سید مهدی (1377). واژه‌نامه نظام آموزش عالی کشور. دبیرخانه مجمع گروه‌های معارف اسلامی، صفحه 125-122.

دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی (1387). پیش‌نویس نقشه جامع علمی کشور. دبیرخانه نقشه جامع علمی کشور، صفحه 12-7.

سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور (1383). سند توسعه ویژه (فرابخشی) آموزش عالی در برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (موضوع بند الف ماده 155 قانون برنامه چهارم توسعه). صفحه 12-5.

سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 هجری شمسی و سیاست‌های کلی برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، ابلاغیه مقام معظم رهبری 12 آذرماه 1382، صفحه 6-2.

کلارک، استیو (1387). مدیریت استراتژیک سیستم‌های اطلاعاتی(رهیافتی جامع). ترجمه سید محمد اعرابی و داود ایزدی، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، صفحه73-67.

مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی (1386). آمار آموزش عالی کشور در دوره 1385-1378. صفحه 32-33.

Allen David (1995). Information systems strategy formation in Higher Education Institutions. Information Researches, Volume 1, page 129-134.

Anderson M. (1992). Implementing an information infrastructure strategy: the University of Edinburgh experience. University Computing, Volume 14, page19-25.

Galliers, R.D. (1991). Strategic information systems planning: myths reality and guidelines for successful implementation. European Journal of Information Systems, Volume 1, page 55-64.

Leung, Sun (1992). The future direction of the information system strategy in the University of Hong Kong. Hong Kong University Press, Jan. page 301-310.

Reponen, T. (1993). Strategic information systems- a conceptual analysis. Journal of Strategic Information Systems, 2(2): page100-104.

Rosner, R. A. (1991). Information systems strategy-a university perspective, Information Technology in the Workplace, International Conference on Volume, 12-13 Nov., Page(s):19 – 25.

Tayfour A. Mohammed and Helen J. Richardson (2007). Implementation of a Customer Services Information Systems Strategy in a Higher Education Context: An Integrative Perspective. Springer Boston, Volume 235, page 238-295.

Wilson, T.D. (1989). The implementation of information systems strategies in UK companies: aims and barriers to success. International Journal of Information Management, Volume 9, page 245-258.